In 1993 woonde ik op deze zolder. Een kunstenaarscliché. Er was geen verwarming. De wind waaide door de enkelsteens muur naar binnen. Maar het was ruim en prachtig oud. Waarschijnlijk was de ruimte in de ambachtsschooltijd in gebruik als opslag. Namen en krabbels op de muren, soms wel op 4 meter hoogte, herinnerden aan andere mensen die er voor dat ik er woonde, tijd moeten hebben doorgebracht.

Gezeten op de dwarsbalk voor het raam met de voeten in de vensterbank had je er een fantastisch uitzicht over Leiden, richting het LUMC. Daar heb ik de bliksem spectaculair in zien slaan.

Er zijn nog een paar foto’s in deze serie. Het zijn zwart wit afdrukken op PE papier die daarna door een kleurenbadje met kopersulfaat zijn gegaan. Dat maakt het zwart in de foto donkerrood metallic. Helaas niet voor de eeuwigheid. Als ik mijn hand op een scanner kan leggen zal ik ze hier toevoegen.

Zou het mogelijk zijn om je eigen huid zo sterk te maken dat die bullet-proof wordt? En zou je een micro-organisme kunnen maken dat plastic in een keer omzet in alcohol? Beeldend kunstenaar Jalila Essaidi en ontwerper Maurizio Montalti kregen 25.000 euro om met wetenschappers aan de slag te gaan en deze vragen te beantwoorden. Het resultaat is vanaf aanstaande donderdag te zien in Naturalis. In de studio beeldend kunstenaar Jalila Essaidi, Marcel Piët manager bij het Genomics Consortium van het NFI en Lucas Evers, hoofd programma bij de WAAG society.

Er wordt flink geklust in Naturalis. In de tentoonstelling over life sciences, naast de opgezette Stier Herman, bouwt ontwerper Maurizio Montalti een bioreactor waarin van plastic alcohol wordt gemaakt. Verslaggever Gerda Bosman bekeek de vorderingen en sprak de enthousiaste ontwerper Montalti en de vrolijke schimmeldeskundige Han Wösten die nauw samenwerkten in dit project.

Bij mij om de hoek zit het “Study of Islam in the Modern World’ instituut. Er studeert minstens één vrouw-in-burka. De eerste keer dat ik er een kruiste op het trottoir moest ik mijn neiging onderdrukken haar het doek voor de ogen weg te rukken. Maar mijn blik werd milder, onderzoekender na het fenomeen vaker te hebben mogen tegenkomen.

Een van de dames herken ik aan haar schoenen: stevige, halfhoge zwarte stampers. Daarop beent ze met ferme pas langs de singel naar de UB. Haar schoenen, haar motoriek. Hoe weinig ze ook van haar identiteit prijs geeft: dit is géén zwak onderdrukt poppetje. Deze heeft thuis de wind eronder.

Opeens gaat bij mij in mijn hoofd een luikje open. Wat effectief! Geen speld door de wang of hanekam kan het effect van haar outfit overtreffen. Vivianne Westwood kan er nog een puntje aan zuigen. Ik herken haar tred, haar pas. En ik grinnik: “Go girl! Go!”

Ontwerp een nieuwe kas met drie klimaatzones voor de Hortus’, luidde de opdracht aan eerstejaars bouwkunde studenten van de TU Delft. De beste antwoorden op deze gecompliceerde opdracht staan tentoongesteld bij het RAP Architectuurcentrum. Ook te zien zijn ontwerpen van vierdejaars studenten voor een van de lastigste stukjes stad in Leiden.

Architect en coördinator Huib Plomp vertelt waarom de opdracht zo geschikt is voor beginnende bouwkundigen. “De huidige kas waar de ‘Victoria Amazonica’, een van de ‘kroonjuwelen’ van de Leidse Hortus, zich bevindt, is al meer dan honderd jaar oud. Het is dan wel een monument maar niet mooi. Een functionele kas staat al lang op de wensenlijst. De looproute in de nieuwe kas loopt door drie klimaten. Een subtropisch regenwoud, een bezoekerscentrum met bibliotheek en een woestijn of mediterraan klimaat. Om met deze voorwaarden een goed gebouw te maken moet je materialen met zorg uitkiezen, niet ieder materiaal is geschikt om een kas mee te maken. En een bibliotheek gedijt niet in een vochtige tropische omgeving.”

De studenten beten zich in de opdracht vast en kwamen met verschillende oplossingen. Het ontwerp van Pieter Eisma lijkt op een boomblad. De ribben van het glazen gebouw zijn organisch, maar strak in gelid. Eisma zelf vindt het meer weghebben van een tor. Ook Sanne de Groot liet zich door een insect inspireren bij zijn vormkeuze. Lilith van Assem “moest zich eerst van de tomaten en komkommers afwenden” voor ze zich onbevangen op de opdracht kon storten. Haar vormgeving is doeltreffend. De massieve vorm van haar kas is mooi in contrast met de transparante materialen.

Huib Plomp coördineert niet alleen lessen voor eerstejaars maar doet ook studie naar de windpatronen die zich vormen rond grote gebouwen in een stad. “Je moet daarbij niet alleen denken aan windhinder die mensen ondervinden op straatniveau, maar ook aan het voordeel dat uit die turbulentie valt te halen. Denk bijvoorbeeld aan duurzame energie en aan ventilatie in gebouwen.”

“Windenergie krijgt veel kritiek. Veel mensen vinden de moderne windmolens landschapsvervuiling. En of je het daarmee nou eens bent of niet, als energiebron is wind onbetrouwbaar, vastgestelde hoeveelheden energie krijg je niet.” Toch levert de turbulentie wel degelijk wat op. Een van de tentoongestelde gebouwmodellen is heeft in het hart drie grote turbines boven elkaar. “De vorm van dit gebouw stuurt de wind naar de turbines. Dit hele pand wordt zo voorzien van stroom en er is genoeg om ook de buren van energie te voorzien.”

Onder begeleiding van Huib Plomp onderzochten de vierdejaars bouwkundestudenten de windpatronen bij de U-bocht bij het Leidse Centraal Station. De onorthodoxe vormen waarmee de studenten op de proppen kwamen werden getest in een grote windtunnel. Zowel de gebouwontwerpen als de foto’s van de testen zijn tentoongesteld.

De expositie duurt tot en met 19 maart. De tentoonstellingsruimte van het RAP Architectuurcentrum is te vinden op de Nieuwstraat 33. Openingstijden: woensdag, donderdag, vrijdag van 13.00 tot 17.00 uur en zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur.

Geplaatst in Leids Nieuwsblad 5 februari 2005

Leiden – Met kletterende zwaarden werd afgelopen zaterdag de nieuwe Tolkienwinkel aan het Utrechts Jaagpad geopend. De winkel is de flink uit de hand gelopen hobby van Tolkienverzamelaar René van Rossenberg. Achter in de winkel vestigde hij een klein museum waar het publiek unieke boeken kan bekijken, evenals documentaires en films.

“Escapistische literatuur voor mensen die nooit volwassen zijn geworden en in de schijnwereld van dat malle kabouterboek leven”, zo beschrijft cabaretier Diederik van Vleuten de visie van Tolkien-sceptici op de ‘ban’ waarin sommige lezers van Tolkiens boeken terecht komen. Van Vleuten is een van deze liefhebbers die volgens eigen zeggen tot zo’n vijftien keer toe het epos ‘In de ban van de Ring’ integraal las. “In dit gezelschap ben ik daarmee slechts een stuntelende amateur.”

J.R.R. Tolkien is voornamelijk bekend van zijn boeken ‘De Hobbit’ en ‘In de ban van de Ring’. De boeken leverden een trouwe schare liefhebbers op die ver gaan in hun lees- en verzameldrift. In de eerste opzet van de Tolkienwinkel in 1986, leverde Van Rossenberg voornamelijk materiaal vanuit zijn huis aan liefhebbers, per post. Tien jaar later stapte hij over op het internet en kreeg een uniek in Tolkien gespecialiseerd internetbedrijf. Afgelopen zaterdag opende hij de winkeldeuren voor publiek. De merchandising die volgde op de populaire verfilming ‘The Lord of the Rings’ legt Van Rossenberg geen windeieren. Hij heeft van zijn hobby zijn werk kunnen maken.

In bijna ieder Europees land bestaat een Tolkiengenootschap. In Nederland is dat het genootschap ‘Unquendor’, hetgeen Elfs is voor ‘holte-land’ oftewel Holland. Leden van genootschappen uit Vlaanderen en Duitsland verlevendigen de opening door in kostuums van koningen, elfen, ringgeesten en orken zwaardgevechten op straat uit te voeren. Helemaal levensecht gaat dat niet. Als er een auto door de nauwe straat moet staat het gevecht even stil en gaan de acteurs een stap opzij. Het levert gegiechel in het publiek op. De spelers laten zich er niet door uit het veld slaan. “Kom Elwyn, we gaan naar binnen”, zegt een zwaardvechter tegen zijn gewonde strijdgenoot, “even een drankje drinken aan de bar”.
Geplaatst in Leids Nieuwsblad 10 augustus 2004

Djimmer maakte er prachtige foto’s van. Enkele zijn vanaf zondag 8 oktober te zien bij Meneer Jansen op de Nieuwe Rijn 21.

Bekijk meer foto’s van Djimmer in de !

Zo klonken de geheimzinnige instructies van de tandarts aan zijn assistente nadat hij in nog geen 45 seconden mijn holle kies gevuld had met een of andere substantie.

”Klei”, verduidelijkte de tandarts. “Het wordt hard onder invloed van water. Maar het is rotspul, het is grof, en je masseert het steeds met je tong waardoor het er makkelijk uitvalt.”

Met mijn tong verken ik de fikse klont. En ik voel een bobbel die ik voortdurend weg wil drukken. Ik weet me te beheersen. “Het went”, houd ik mezelf voor.

In het parkje laat ik een paar uur later de hond uit. Onwillekeurig gaat mijn tong over de kies. Het scherpe randje is terug. Hm. Bij nadere verkenning blijkt de noodvulling verdwenen en ik heb er niets van gemerkt. Die heb ik dus per ongeluk opgegeten.

Een dode mus
Deze babymus viel in een hete zomer, een jaar of vijftien geleden, uit mijn dakgoot. Ik was verrast door de schoonheid van het volstrekt natuurlijk gemummificeerde musje en besloot het een mooi rustplaatsje te geven. Het boek is gemaakt van Amerikaans notenhout dat van zichzelf een paarsachtige kleur heeft. De buitenkant is een beetje verbleekt. Het maakt de binnenkant alleen maar mooier.

De tentoonstelling is vrij toegankelijk, dagelijks van 10:00 tot 17:00.
De Rembrandt ontvangsthal is te vinden in het Scheltemacomplex Marktsteeg 1 te Leiden.

Een jaar of wat geleden zag ik in Museum Boerhave een prachtig object. Het was de op sterk water gezette tatoeage van een zeeman uit de negentiende eeuw. Een met waaierend indigoblauw getekend schip op een geprepareerd stuk mensenhuid. Ik zie die schoonheid daarvan wel. Maar de lelijkheid van Delvoye overstemt de schoonheid van zijn varkens.

Zo 23-10-05 ‘Artfarm’ van Sander Snoep in R.A.M (vpro):

Chinese mannen martelen zes getatoeëerde varkens één voor één een pick-up truck in. De mannen zijn duidelijk niet ervaren in het vervoeren van de zware beesten en hebben grote moeite ze de wagen in te krijgen. Verschillende manieren proberen ze uit. Met twee stokken onder het varken door en met geduw en gesjor aan voor- en achterkant lukt het ze uiteindelijk.

Bij de Artfarm mogen ze er weer uit. Ongeschonden zijn ze niet gebleven. Schrammen, krabben en beten liepen de varkens op. De reisstress reageerden ze op elkaar af. De vervoerder vangt zijn twintig euro en gaat tevreden retour. Wim Delvoye, varkensbaas, inspecteert de have. “Alleen de schoonheid is van belang”, zegt hij. Dit motto is ook in gesmeed Latijn in het toegangshek van zijn dierhouderij te lezen.”Ars gratia artis” – “kunst omwille van de kunst”.
Omdat Delvoye zo toegewijd is aan de kunst, week hij uit naar China, waar hij minder weerstand krijgt bij het tatoeëren van zijn varkens. Het is in China ook goedkoper. Want echt omzet maakt hij nog niet met zijn levende en groeiende artistieke producten.

Onder luid geschreeuw van het varken mag filmmaker Sander Snoep het tatoeëren vastleggen. De verdoving is niet optimaal, bespreekt de kunstenaar met zijn assistent. Deze merkt op: “In Belgie heb je gas, daarmee breng je het dier buiten bewustzijn.” Delvoye: “Dat is te duur”.

Delvoyes kunstcollectie, negen getatoeëerde varkens, wordt tentoongesteld in een hal. Een Chinees dartelt in het hok rond. Hij is aangenomen om het de varkens zo plezierig mogelijk te maken. Volgens Delvoye is het kunst om een varken als big te tatoeëren en te verkopen. De kunstkoper kan dan naar eigen inzicht het kunstwerk laten groeien tot de gewenste afmeting. De kunstenaar ziet wel een probleem in zijn redenering: “Dat varken heeft dat niet gewild, heeft er niet om gevraagd om een kunstwerk te worden of tattoos te krijgen. Dat is zeker een ethische bekommernis.” Maar hij wil wel daarbij kwijt dat het een zorg is van een ‘luxeniveau’.

Als dit ‘luxeniveau’ het belang van zijn ethische bekommernis verminderd, waarom steekt hij dan uberhaupt zoveel energie in de productie van deze nutteloze kunst? Welke zorgen omtrent zijn varkens zijn dan niet van een ‘luxeniveau’? De kunstenaar hield zich al eerder bezig met ‘controversiele’ producten. Hij zocht naar een manier om de stront die uit zijn poepmachine ‘Cloaca’ kwam in te pakken. Hierbij kwam hij er achter dat stront zich niet liet inblikken. Het blik knalt op termijn uit elkaar door het ontbindingsproces. Dat laat zich door inblikken niet stopzetten.

Een jaar of wat geleden zag ik in Museum Boerhave een prachtig object. Het was de op sterk water gezette tatoeage van een zeeman uit de negentiende eeuw. Een met waaierend indigoblauw getekend schip op een geprepareerd stuk mensenhuid. Ik zie die schoonheid daarvan wel. Maar de lelijkheid van de mens Delvoye overstemt de schoonheid van zijn varkens.

De schurende hardheid van Chinezen
Interview met Delvoye in EVA / Ethisch Vegetarisch Alternatief